Szczególnym rodzajem kardiomiopatii jest potocznie nazywany zespół złamanego serca, który lekarze określają jako: kardiomiopatia takotsubo, kariodiomiopatia stresowa bądź zespół balonowania koniuszka. Pierwszy przypadek tej jednostki chorobowej opisano w Japonii pod koniec XX wieku.  Nazwa takotsubo wzięła się od naczynia do łowienia ośmiornic o wąskiej szyjce i szerokim dnie. Właśnie taki kształt ma serce podczas ataku tej choroby 1. Istotą  omawianego schorzenia są przemijające zaburzenia kurczliwości lewej komory z istotnym obniżeniem jej funkcji skurczowej 2.

Na zespół złamanego serca chorują głównie kobiety po menopauzie (ok. 90% przypadków), pacjenci poniżej 50 roku życia stanowią zaledwie 3% przypadków 3. Najmłodszą pacjentką, u której zdiagnozowano kardiomiopatię stresową, była 2-letnia dziewczynka 4. U większości chorych stwierdzono współistniejącą chorobę systemową, np. astmę czy nadczynność tarczycy 3. Mężczyźni natomiast zdecydowanie rzadziej zapadają na tę chorobę, u opisanych w literaturze przypadków, atak zazwyczaj poprzedza zabieg medyczny (np. bronchoskopia, cewnikowanie pęcherza moczowego, gastroskopia) lub stosunek płciowy z dużo młodszą kobietą 3.

 

Jakie są objawy syndromu złamanego serca?

Kardiomiopatia takotsubo jest stanem kardiologicznym którego objawy bardzo przypominają ostrą niewydolność serca lub zawał, dlatego jej diagnostyka nie jest łatwa. Pierwszymi objawami najczęściej są: nagły, ostry ból w klatce piersiowej oraz duszności 7. Rzadziej na początku choroby objawia wstrząs kardiogenny czy zatrzymanie krążenia w wyniku migotania komór. Do nietypowych objawów można zaliczyć:  nadmierną potliwość, dreszcze, ogólnie osłabienie, ból brzucha czy wymioty. W przypadku gdy choroba rozwija się u osób już hospitalizowanych z powodu innych schorzeń (np. udaru, urazu czy niewydolności oddechowej) lub zabiegu chirurgicznego, kardiomiopatia takotsubo objawia się między innymi arytmią, obrzękiem płuc i hipotonią 3.

 

Jaka jest przyczyna kardiomiopatii takotsubo?

Dokładny mechanizm rozwoju kardiomiopatii stresowej nie jest całkowicie poznany. Jednak większość pacjentów na krótko przed atakiem doświadcza silnego stresu emocjonalnego lub fizycznego (np. śmierć bliskiej osoby, utrata pracy, silne wzruszenie, operacja, duże urazy, zabieg). Tylko u nielicznych pacjentów nie udaje się określić czynnika stresowego 3. Sugeruje się, że możliwą przyczyną tak silnej reakcji organizmu na stres może być niedobór estrogenów, skurcz tętnicy wieńcowej, upośledzenie mikrokrążenie wieńcowego czy podwyższony poziom katecholamin we krwi 1.

 

Diagnostyka choroby

Do postawienia diagnozy niezbędne jest wykonanie badań laboratoryjnych, badania EKG oraz badań obrazowych w tym koronarografii i echokardiografii. Podstawą diagnozy jest stwierdzenie dość szybko ustępujących typowych zmian w elektrokardiogramie i echokardiografii serca przy braku istotnych odchyleń w obrazie koronarograficzynym 1.

 

Leczenie i rokowania

Przed rozpoznaniem choroby stosuje się takie samo leczenie jak w przypadku ostrych zespołów wieńcowych, po postawieniu ostatecznej diagnozy zaleca się leczenie objawowe zawierające diuretyki i leki rozszerzające naczynia. Stosuje się między innymi  beta-adrenolityki, inhibitory konwertazy angiotensyny, kwas acetylosalicylowy 12. Kardiomiopatia takotsubo zaliczana jest do chorób o łagodnym przebiegu, powikłania zdarzają się rzadko i głównie w przypadku ostrego przebiegu choroby. Możliwe powikłania to: niewydolność serca, wstrząs kardiogenny, obrzęk płuc a także nagły zgon sercowy 2.

Zazwyczaj po niecałym miesiącu funkcja skurczowa lewej komory wraca do normy. Długoterminowe rokowania pacjentów z zespołem złamanego serca są bardzo dobre. Ponowne epizody są rzadkością. Aczkolwiek okresowe dolegliwości w klatce piersiowej są dość powszechne 3.

 

 

  1. Awad H.H., McNeal A.R., Goyal H. Reverse Takotsubo cardiomyopathy: a comprehensive review. Ann Transl Med 2018;6(23):460.
  2. Trąbka P., Kulej K., Kalicińska E. i wsp. Ostry zespół wieńcowy indukowany stresem — trudności diagnostyczne w rozpoznaniu zespołu tako-tsubo. Folia Cardiol. 2012; 7: 164–169.
  3. Przybylska E., Krasek D., Sinkiewicz W. Kardiomiopatia takotsubo — co dzisiaj o niej wiemy? Choroby Serca i Naczyń 2015; 12 (6): 347–356.
  4. Schoof S., Bertram H., Hohmann D., Jack T., Wessel A., Yelbuz M. Tako-tsubo cardiomyopathy in a 2-year-old J. Am. Coll.Cardiol. 2010; 55: e5.
  5. Przybylska E., Krasek D., Sinkiewicz W. Kardiomiopatia takotsubo — co dzisiaj o niej wiemy? Choroby Serca i Naczyń 2015; 12 (6): 347–356.
  6. Przybylska E., Krasek D., Sinkiewicz W. Kardiomiopatia takotsubo — co dzisiaj o niej wiemy? Choroby Serca i Naczyń 2015; 12 (6): 347–356.
  7. Dawson D.K. Acute stress-induced (takotsubo) cardiomyopathy. Heart 2017;0:1–7. doi:10.1136/heartjnl-2017-311579.
  8. Przybylska E., Krasek D., Sinkiewicz W. Kardiomiopatia takotsubo — co dzisiaj o niej wiemy? Choroby Serca i Naczyń 2015; 12 (6): 347–356.
  9. Przybylska E., Krasek D., Sinkiewicz W. Kardiomiopatia takotsubo — co dzisiaj o niej wiemy? Choroby Serca i Naczyń 2015; 12 (6): 347–356.
  10. Awad H.H., McNeal A.R., Goyal H. Reverse Takotsubo cardiomyopathy: a comprehensive review. Ann Transl Med 2018;6(23):460.
  11. Awad H.H., McNeal A.R., Goyal H. Reverse Takotsubo cardiomyopathy: a comprehensive review. Ann Transl Med 2018;6(23):460.
  12. Rozdowska M., Łukasiewicz A., Sukiennik A. i in. Kardiomiopatia tako-tsubo — problem kliniczny. Folia Caridiol. 2010, 5: 298-304.
  13. Trąbka P., Kulej K., Kalicińska E. i wsp. Ostry zespół wieńcowy indukowany stresem — trudności diagnostyczne w rozpoznaniu zespołu tako-tsubo. Folia Cardiol. 2012; 7: 164–169.
  14. Przybylska E., Krasek D., Sinkiewicz W. Kardiomiopatia takotsubo — co dzisiaj o niej wiemy? Choroby Serca i Naczyń 2015; 12 (6): 347–356.