Choroba niedokrwienna serca występuje, gdy tętnice nie są w stanie dostarczyć wystarczającej ilości krwi bogatej w tlen do serca, jest zwana chorobą wieńcową serca.

U kobiet po 55 roku życia oraz u mężczyzn po 45 roku życia wzrasta ryzyko wystąpienia choroby wieńcowej 1. W przypadku osób młodych choroby sercowe są najczęstszą przyczyną umieralności, choć należy zaznaczyć, że osoby młode chorują dużo rzadziej niż starsze 2 3.

Choroba wieńcowa jest spowodowana gromadzeniem się płytki, woskowej substancji wewnątrz tętnic wieńcowych. Tętnicami wieńcowymi nazywamy tętnice dostarczające tlen i związki odżywcze do mięśnia sercowego. Wyróżniamy prawą i lewą tętnicę wiecową. Między gałęziami tych naczyń istnieją liczne połączenia, jednak w przypadku zablokowania jednej z głównych tętnic, połączenia te nie są wystarczające, by doprowadzić krew do wszystkich partii serca, dlatego nagromadzenie płytki jest bardzo niebezpieczne.

 

 

Objawy choroby niedokrwiennej serca

 

1. Ból w klatce piersiowej

Ból, który zwykle charakteryzuje chorobę niedokrwienną serca, jest opisany jako ucisk w klatce piersiowej, który czasami może promieniować do podstawy szyi, szczęki, ramion (zwykle lewej ręki) lub pleców. Czasem towarzyszy mu duszność, zawroty głowy, zimne poty, nudności i wymioty, kołatanie serca lub nawet utrata przytomności.

Należy wziąć pod uwagę, że ból wynikający z choroby niedokrwiennej serca nie zawsze przedstawia takie typowe cechy, szczególnie u kobiet, osób starszych i pacjentów z cukrzycą. W niektórych przypadkach choroba niedokrwienna serca może objawiać się bólem w górnej części brzucha, podczas gdy w innych przypadkach duszność jest jedynym objawem.

Jeśli zauważysz dyskomfort w klatce piersiowej, nawet jeśli nie jest to jeden z typowych objawów opisanych powyżej, powinieneś jak najszybciej udać się do lekarza.

2. Duszność

Skrócenie oddechu (duszność). Serce staje się słabsze i nie może już pompować krwi do reszty ciała. Dlatego krew zostaje w płucach, które wypełniają się płynem i trudniej oddychać. Jest to jeden z najważniejszych powikłań.

3. Kołatanie serca

Pacjenci zauważają silne lub nietypowe bicie serca w klatce piersiowej. Istnieje wiele rodzajów kołatania serca o różnym nasileniu, ale wszystkie mają tendencję do szybkiego pulsowania i trzepotania lub łomotania w klatce piersiowej.

4. Pocenie się, nudności i wymioty

Objawy te mogą występować razem lub indywidualnie. W rzeczywistości są one spowodowane reakcją organizmu, szczególnie układu nerwowego, na niedokrwienie mięśnia sercowego, co stanowi poważne obrażenia.

5. Utrata przytomności

W kontekście zawału utrata przytomności jest spowodowana problemami z przewodnictwem elektrycznym serca lub obecnością ciężkich zaburzeń rytmu serca, ponieważ traci on pełną zdolność pompowania krwi (zatrzymanie akcji serca).

 

 

Czynniki zwiększające ryzyko choroby wieńcowej

Niestety istnienie kilku czynników ryzyka jednocześnie, powoduje zwielokrotnienie ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, co wykazano w badaniach Framingham Heart Study. Badania te wykazały, że u pacjenta z nadciśnieniem tętniczym i trzema innymi czynnikami ryzyka występuje 20-krotnie wyższe ryzyko chorób układu krążenia, czyli większe niż można by się spodziewać, gdyby zsumować ryzyko dla tych wszystkich czynników 4 5.

 

1. Wiek — ryzyko wystąpienia choroby wzrasta wraz z wiekiem, u mężczyzn po 45 roku życia i u kobiet po 55 roku 4 7.

2. Wysokie ciśnienie krwi — powoduje uszkodzenia ścian naczyń krwionośnych i może przyspieszyć proces odkładania się blaszki miażdżycowej, dlatego bardzo ważne jest kontrolowania ciśnienia. Ciśnienie warto mierzyć co jakiś czas nawet wtedy, gdy lekarz nie zalecił nam regularnych pomiarów 79.

3. Podwyższony cholesterol — należy kontrolować poziom tłuszczów we krwi przez badania kontrolne. Podwyższony cholesterol LDL lub liczba trójglicerydów jest związane z występowaniem chorób naczyniowych 10.

4. Cukrzyca — bardzo ważne jest, aby kontrolować poziom cukru we krwi poprzez regularne badania glukometrem i terapie wyznaczoną przez lekarza 4 7 10.

5. Geny — częste występowanie zawału serca, dusznicy u członków rodziny może sugerować predyspozycje genetyczne.

6. Siedzący tryb życia i otyłość– wiąże się z otyłością, podwyższonym ciśnieniem krwi, utrudnia kontrolowanie poziomu cukru we krwi i cholesterolu. Zatem aktywny tryb życia pomaga nam zniwelować wiele czynników zwiększających ryzyko chorób serca 10.

7. Stres — powoduje zaburzenie gospodarki hormonalnej. Po wielu latach może to spowodować uszkodzenie tętnic 15.

8. Palenie papierosów i zażywanie narkotyków — narkotyki takie jak kokaina czy amfetamina mogą powodować zmiany funkcjonowania tętnic, co może spowodować zatrzymanie przepływu krwi. Zażywanie kokainy jest powszechną przyczyną zawałów serca, zwłaszcza wśród ludzi młodych 10.

9. Stan przedrzucawkowy — kobiety, które podczas ciąży doświadczyły stanu przedrzucawkowego lub chorób autoimmunologicznych, są w grupie zwiększonego ryzyka wystąpienia chorób serca w późniejszym wieku 17.

 

  1. De Backer G., Ambrosioni E., Borch-Johnsen K. i wsp.; Third Joint Task Force of European and other Societies on Cardiovascular Diseases Prevention in Clinical Practice. European guidelines on cardiovascular diseases prevention in clinical practice. Eur. Heart J. 2003; 24: 1601–1610
  2. Arzamendi D., Benito B., Tizon-Marcos H. i wsp.; Increase in sudden death from coronary artery disease in young adults. Am. Heart J. 2011; 161: 574–580.
  3. Drory Y., Turetz Y., Hiss Y. i wsp.; Sudden unexpected death in persons less than 40 years of age. Am. Heart J. 1991; 68: 1388–1392
  4. Kannel W.B., Abbott R.D. Incidence and prognosis of unrecognized myocardial infarction. N. Engl. J. Med. 1984; 311: 1144–1147.
  5. Futterman L.G., Lemberg L. The Framingham Heart Study: a pivotal legacy of the last millenium. Am. J. Crit. Care 2000; 9: 147–151.
  6. Kannel W.B., Abbott R.D. Incidence and prognosis of unrecognized myocardial infarction. N. Engl. J. Med. 1984; 311: 1144–1147.
  7. Futterman L.G., Lemberg L. The Framingham Heart Study: a pivotal legacy of the last millenium. Am. J. Crit. Care 2000; 9: 147–151.
  8. Futterman L.G., Lemberg L. The Framingham Heart Study: a pivotal legacy of the last millenium. Am. J. Crit. Care 2000; 9: 147–151.
  9. Yusuf S., Hawken S., Ounpuu S. i wsp.; INTERHEART Study Investigators. Effect of potentially modifiable risk factors associated with myocardial infarction in 52 countries (the INTERHEART Study): case control study. Lancet 2004; 364: 937–687
  10. Yusuf S., Hawken S., Ounpuu S. i wsp.; INTERHEART Study Investigators. Effect of potentially modifiable risk factors associated with myocardial infarction in 52 countries (the INTERHEART Study): case control study. Lancet 2004; 364: 937–687
  11. Kannel W.B., Abbott R.D. Incidence and prognosis of unrecognized myocardial infarction. N. Engl. J. Med. 1984; 311: 1144–1147.
  12. Futterman L.G., Lemberg L. The Framingham Heart Study: a pivotal legacy of the last millenium. Am. J. Crit. Care 2000; 9: 147–151.
  13. Yusuf S., Hawken S., Ounpuu S. i wsp.; INTERHEART Study Investigators. Effect of potentially modifiable risk factors associated with myocardial infarction in 52 countries (the INTERHEART Study): case control study. Lancet 2004; 364: 937–687
  14. Yusuf S., Hawken S., Ounpuu S. i wsp.; INTERHEART Study Investigators. Effect of potentially modifiable risk factors associated with myocardial infarction in 52 countries (the INTERHEART Study): case control study. Lancet 2004; 364: 937–687
  15. Sztechman D. i wsp.; Aldosterone and mineralocorticoid receptors in regulation of the cardiovascular system and pathological remodelling of the heart and arteries, J Physiol Pharmacol. 2018
  16. Yusuf S., Hawken S., Ounpuu S. i wsp.; INTERHEART Study Investigators. Effect of potentially modifiable risk factors associated with myocardial infarction in 52 countries (the INTERHEART Study): case control study. Lancet 2004; 364: 937–687
  17. Bokslag A. i wsp.; Effect of early-onset preeclampsia on cardiovascular risk in the fifth decade of life, Am J Obstet Gynecol. 2017