Choroby sercowo-naczyniowe oraz nadciśnienie należą do tak zwanych chorób dietozależnych, co oznacza, że odpowiednią dietą można znacząco zminimalizować ryzyko ich wystąpienia 1. Badania czynników ryzyka chorób przewlekłych wykazują, że wegetarianie (zwłaszcza weganie) mają niższe stężenie cholesterolu w surowicy, niższe wskaźniki masy ciała, prawdopodobnie niższe ciśnienie krwi  oraz rzadziej chorują na cukrzycę w porównaniu do nie wegetarian 2. Liczne badania wskazują, że dobrze zaprojektowana dieta roślinna może być skutecznym narzędziem obniżającym ryzyko wystąpienia chorób układu krążenia, a także metodą leczniczą. Jednym z nich jest metaanaliza kohortowa przeprowadzona przez Huanga i wsp., wykazali oni że u wegetarian ryzyko śmierci z powodu choroby niedokrwiennej serca jest niższe o 29% w porównaniu z osobami nie wykluczającymi mięsa ze swojej diety, a śmiertelność z powodu chorób  układu chorób krążenia jest niższa o 16% u wegetarian.

 

Wpływ produktów zwierzęcych na rozwój chorób sercowo-naczyniowych

Wegetarianizm oraz weganizm pozytywnie wpływa na funkcjonowanie układu sercowo-naczyniowego, głównie z powodu wykluczenia z diety produktów odzwierzęcych bogatych w nasycone kwasy tłuszczowe oraz cholesterol. Należą do nich między innymi mięso (zwłaszcza czerwone), jaja oraz produkty mleczne.

Czerwone mięso

Czerwone mięso charakteryzuje się wysoką zawartością tłuszczu oraz sodu w dodatku zawiera sporą ilość cholesterolu. Po za tymi oczywistymi czynnikami ryzyka chorób układu krążenia, czerwone mięso zawiera także l-kartnitynę która według najnowszych doniesień może sprzyjać rozwojowi chorób sercowo-naczyniowych. L-karnityna jest metabolizowana do tlenku trimetyloaminy (TMAO), dlatego częste jedzenie czerwonego mięsa podnosi jego poziom we krwi 3. Tlenek TMAO znacząco wpływa na odkładanie się płytki miażdżycowej w krwioobiegu, dodatkowo zwiększa złogi cholesterolu w tętnicach oraz zwiększa ryzyko zakrzepów poprzez interakcje z płytkami krwi 4.

Do czerwonego mięsa zaliczany: wołowinę, wieprzowinę, cielęcinę, baraninę, jagnięcinę, koźlinę, koninę oraz dziczyznę.

 

Produkty mleczne

Wpływ produktów mlecznych na rozwój chorób kardiologicznych prawdopodobnie jest zależny od zawartości tłuszczów w tych produktach. Ser żółty i twarogowy, jogurt typu greckiego, śmietana, masło to produkty z reguły bogate w nasycone kwasy tłuszczowe oraz cholesterol. Ich odtłuszczone wersje zawierają ich zdecydowanie mniej, dlatego wydają się bezpieczniejsze dla układu sercowo naczyniowego. Niektóre badania wskazują na niekorzystny wpływ masła oraz tłuszczu mlecznego na funkcjonowanie układu krążenia, jednak ostateczny wpływ produktów mlecznych pozostaje niejednoznaczny 3.

 

Jaja

Jaja powszechnie uważa się za produkty bogate w cholesterol, które w istotny sposób podwyższają stężenie cholesterolu całkowitego we krwi. Dodatkowo znacząco wpływają na obniżenie  stosunku HDL do LDL (tzw. dobrego cholesterolu do złego cholesterolu) 6. Przez co częste spożywanie jaj jest kojarzone z chorobami układu krążenia. Po za cholesterolem, jaja zawierają także nasycone kwasy tłuszczowe, które negatywnie wpływają na funkcjonowanie układu sercowo-naczyniowego poprzez podnoszenie poziomu cholesterolu we krwi. Innym czynnikiem mogącym mieć wpływ na rozwój chorób kardiologicznych jest zawarta w jajach cholina. Związek ten podobnie jak L-kartnityna jest metabolizowany na tlenku trimetyloaminy 3.

Aktualnie jajom nie przypisuje się tak istotnego znaczenia w rozwoju schorzeń sercowo- naczyniowych jak dawniej. Wyjątkiem są osoby chore na cukrzycę, u których spożywanie 4 jaj tygodniowo zwiększa ryzyko wystąpienia chorób układu krążenia aż o 40% 3.

 

 

  1. Nowicka G. Żywienie a prewencja chorób układu krążenia. Ecologiae et Bioethicae 1/2003.
  2. Huang T., Yang B., Zheng J. i wsp. Cardiovascular disease mortality and cancer incidence in vegetarians: a meta-analysis and systematic review. Ann. Nutr. Metab. 2012; 60: 233–240. doi:10.1159/000337301.
  3. Parol D, Mamcarz A. Diety roślinne w kontekście chorób układu sercowo-naczyniowego. Folia Cardiologica 2015; 10: 92–99. DOI: 10.5603/FC.2015.0019
  4. Tang W.H.W., Wang Z., Levison B.S. i wsp. Intestinal microbial metabolism of phosphatidylcholine and cardiovascular risk. N. Engl. J. Med. 2013; 368: 1575–1584. doi:10.1056/NEJMoa1109400.
  5. Parol D, Mamcarz A. Diety roślinne w kontekście chorób układu sercowo-naczyniowego. Folia Cardiologica 2015; 10: 92–99. DOI: 10.5603/FC.2015.0019
  6. Weggemans R.M., Zock P.L., Katan M.B. Dietary cholesterol from eggs increases the ratio of total cholesterol to high-density lipoprotein cholesterol in humans: a meta-analysis. Am. J. Clin. Nutr. 2001; 73: 885–891.
  7. Parol D, Mamcarz A. Diety roślinne w kontekście chorób układu sercowo-naczyniowego. Folia Cardiologica 2015; 10: 92–99. DOI: 10.5603/FC.2015.0019
  8. Parol D, Mamcarz A. Diety roślinne w kontekście chorób układu sercowo-naczyniowego. Folia Cardiologica 2015; 10: 92–99. DOI: 10.5603/FC.2015.0019