O niedociśnieniu tętniczym mówimy gdy ciśnienie skurczowe u mężczyzn wynosi mniej niż 110 mmHg, u kobiet 100 mmHg, a ciśnienie rozkurczowe jest mniejsze niż 60 mm Hg dla obu płci 1. Niedociśnienie tętnicze, zwane także hipotonią lub hipotensją, jest stosunkowo łagodnym stanem i nie zagraża życiu o ile nie towarzyszą mu inne schorzenia 2. Hipotensji nie należy jednak ignorować, mimo że nie jest tak niebezpieczna jak nadciśnienie, to może być objawem innej poważniejszej choroby -mówimy wówczas o niedociśnieniu wtórnym. W przypadku gdy niskie ciśnienie utrzymuje się przez dłuższy czas a jego przyczyna pozostaje nieznana mamy do czynienia z niedociśnieniem samoistnym (pierwotnym).  Hipotonia pierwotna jest uwarunkowana genetycznie. Dotyczy każdej grupy wiekowej choć najczęściej pojawia się u osób w okresie dojrzewania.

Warto również zaznaczyć, że wbrew pozorom obniżone ciśnienie jest stanem korzystnym dla układu krwionośnego i chroni przed chorobami takimi jak np. miażdżyca, choroba wieńcowa, atak serca czy udar 1.

Objawy niedociśnienia tętniczego

Choć niedociśnienie tętnicze przebiega zwykle bezobjawowo to długo utrzymujące się niskie ciśnienie najczęściej powoduje: zawroty oraz bóle głowy. Czasami pojawiają się nudności,  ból w klatce piersiowej,  sztywność karku oraz nieregularne bicie serca. Pacjenci z niedociśnieniem skarżą się także na osłabioną koncentrację, ogólne poczucie zmęczenia, wiecznie zimne dłonie i stopy. Gdy ciśnienie krwi jest bardzo niskie dochodzi do omdlenia 2.

Zalecenia dla osób z hipotonią

Osobom u których stwierdzono hipotensję zaleca się picie odpowiedniej ilości płynów (minimum 2 litry dziennie), większą ilość aktywności fizycznej (może to być zwykły spacer, jazda na rowerze czy basen), zwiększenie ilości soli w diecie, spożywanie kilku małych posiłków dziennie zamiast jednego obfitego, noszenie pończoch uciskowych, czy masaże pobudzające krążenie krwi.

Niektórym na niskie ciśnienie pomaga picie kawy, jednak ze względu na przyzwyczajenie organizmu do tego napoju jego efektywność  z czasem znacząca spada 1.

Osoby z hipotonią powinny natomiast unikać spożywania alkoholu, palenia papierosów oraz pomieszczeń w których znajduje się duża ilość dymu nikotynowego.

W przypadku gdy metody niefarmakologiczne nie przynoszą efektów można zastosować leki podnoszące ciśnienie krwi.

Chociaż hipotonia potrafi pogorszyć jakość życia pacjenta to mu nie zagraża. Należy podkreślić, że dolegliwości które towarzyszą niedociśnieniu z reguły słabną wraz z wiekiem. Dodatkowo średnia długość życia osoby z hipotonią jest dłuższa niż u osoby z nadciśnieniem 6.

Przyczyny niedociśnienia tętniczego

Niedociśnienie wtórne jest objawem innej przewlekłej choroby. Istnieje wiele schorzeń, które mogą przyczyniać się do powstania hipotonii. Do jej najczęstszych przyczyn należy zaliczyć niewydolność układu krążenia, zaburzenia rytmu serca oraz uszkodzenie wegetatywnego układu nerwowego 1. Hipotonia może się rozwijać także w wyniku zaburzeń hormonalnych takich jak np. niedoczynność kory nadnerczy  czy niedoczynność przedniego płata przysadki mózgowej. Niedociśnienie tętnicze może być także efektem chorób nerek np.: ostrej niewydolności nerek 8 czy nefropatii cukrzycowej 9. Badania wskazują, że hipotonia towarzyszy także chorobie Parkinsona, zespołowi Downa, chorobie Alzhaimera 10 czy demencji 11.

Także niektóre leki mogą powodować hipotonie. Należą do nich między innymi leki: antyarytmiczne, psychotropowe,  na nadciśnienie, mające działanie moczopędne, czy te które są stosowane w chorobie Parkinsona 1.

 

  1. Banach M. Current knowledge about low blood pressure. Medycyna Rodzinna 6/2004, s. 246-250.
  2. Sharma S., Bhattacharya P.T. Hypotension. StatPearls 2019.
  3. Banach M. Current knowledge about low blood pressure. Medycyna Rodzinna 6/2004, s. 246-250.
  4. Sharma S., Bhattacharya P.T. Hypotension. StatPearls 2019.
  5. Banach M. Current knowledge about low blood pressure. Medycyna Rodzinna 6/2004, s. 246-250.
  6. Januszewicz W., Sznajderman M. Niskie ciśnienie krwi – norma czy choroba? Nadciśnienie Tętnicze 2003; 7(1): 59-61.
  7. Banach M. Current knowledge about low blood pressure. Medycyna Rodzinna 6/2004, s. 246-250.
  8. Yamada H., Doi K., Tsukamoto T. i wsp. Low-dose atrial natriuretic peptide for prevention or treatment of acute kidney injury: a systematic review and meta-analysis. Crit Care. 2019 Feb 11;23(1):41.
  9. Feng Y., Huang R., Kavanagh J. i wsp. Efficacy and Safety of Dual Blockade of the Renin-Angiotensin-Aldosterone System in Diabetic Kidney Disease: A Meta-Analysis. Am J Cardiovasc Drugs. 2019 Feb 09.
  10. Morrison R.A., Mc Grath A., Davidson G.i wsp. Low blood pressure in Down’s syn-drome: a link with Alzheimer’s disease? Hypertension 1996; 28: 569–575.
  11. Guo Z., Vitanen M., Fratiglioni L. i wsp. Low blood pressure and dementia in el-derly people: the Kungsholmen project.Br. Med. J. 1996; 312: 805–808.
  12. Banach M. Current knowledge about low blood pressure. Medycyna Rodzinna 6/2004, s. 246-250.