Żylaki są powszechnie występującym problemem zdrowotnym, a nieleczone mogą prowadzić do poważnych powikłań. Wśród nich można wymienić: owrzodzenie, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie żył powierzchownych, perforacja żylaka z krwotokiem 1. Celem leczenia żylaków jest złagodzenie objawów i zapobieganie ich dalszego rozwoju.

Diagnostyka żylaków

Istnieje wiele metod leczenia żylaków w zależności od stopnia zaawansowania żylaków. Jednak aby leczenie było możliwe należy najpierw odpowiednio zdiagnozować pacjenta.

Standardowym badaniem niezbędnym w diagnostyce powierzchniowej niewydolności żylnej jest USG Doppler. Umożliwia ono ocenę anatomicznych i czynnościowych aspektów zaburzenia żylnego. Dzięki badaniu możliwe jest zmierzenie przepływu krwi, co pozwala na określenie drożności i wydolności naczyń krwionośnych, wskazanie miejsca zwężeń czy stwierdzenie ewentualnej niewydolności zastawek żylnych. USG Dopplera jest bezpieczne, nieinwazyjne i można je powtarzać wielokrotnie 2. W niektórych przypadkach badanie USG Doppler jest niewystarczające do prawidłowej oceny niewydolności żylnej i opracowania odpowiedniej strategii leczenia. Wówczas lekarz może wykonać dodatkowe badania takie jak flebografia inwazyjna, tomografia komputerowa czy rezonans magnetyczny 3.

Metody leczenia żylaków

Metody leczenia żylaków można podzielić na inwazyjne i nieinwazyjne. Do metod inwazyjnych zaliczamy wszelkie zabiegi chirurgiczne takie jak: stripping i miniflebektomię. Zaś do nieinwazyjnych różnego rodzaju ablacje wewnątrznaczynioweskleroterapię.

Zabiegi chirurgiczne

Klasyczną metodą pozbycia się żylaków jest stipping czyli operacyjne usunięcie (wyrwanie) niewydolnej żyły odpiszczelowej lub odstrzałkowej oraz przerwaniu ciągłości perforatorów – żył łączących. Podczas zabiegu często wykonuje się miniflebektomię, która umożliwia estetyczne usunięcie drobnych żylaków. Zabieg ten polega na  wykonaniu niewielkiego nacięcia w miejscu, w którym znajduje się mały żylak,  wypreparowaniu i usunięciu go przy pomocy „szydełka”. Stripping pozwala na likwidowanie bardzo zaawansowanych żylaków i dla niektórych pacjentów są jedyną możliwą metodą leczenia. Jednak w miarę możliwości coraz częściej odchodzi się od tej metody na rzecz mniej inwazyjnych zabiegów, obarczonych mniejszym ryzykiem powikłań 4.

Zamykanie naczyń metodami ablacji wewnątrznaczyniowych

Do nieinwazyjnych metod usuwania żylaków zaliczamy wewnątrznaczyniową ablację laserową EVLTablację za pomocą pola magnetycznego o częstotliwości fali radiowej RFA oraz pary wodnej SVS.

W zależności od wybranej metody, zabiegi ablacji polegają na wprowadzeniu do światła naczynia światłowodu laserowego, końcówki RFA lub cewnika do pary wodnej 5. W wyniku działania energii cieplnej wewnątrz naczynia dochodzi do jego obkurczenia i zamknięcia. Dzięki czemu usuwanie niewydolnej żyły nie jest konieczne. Nieinwazyjne metody cechują się podobną skutecznością jak zabiegi chirurgiczne, ale ryzyko możliwych powikłań jest o wiele mniejsze. Zaletami tych metod jest stosowanie znieczulenia miejscowego, brak konieczności pobytu w szpitalu po zabiegu, brak nacięcia chirurgicznego, wczesne wznowienie codziennej aktywności 6.

 

Zabieg usuwający drobne żylaki

W przypadku usuwania drobnych żylaków oraz naczyń siatkowych najczęściej stosuje się mało inwazyjną skleroterapię. Podczas tego zabiegu do światła naczynia podaje się środek obliterujący, który uszkadza naczynie i wywołuje stan zapalny. Następnie w świetle żyły powstaje skrzeplina a naczynie z czasem włóknieje. By zminimalizować udział skrzepliny w procesie zapalnym, żyłę poddawaną zabiegowi opróżnia się z krwi poprzez uniesienie jej powyżej serca (pacjent w tym czasie leży). Zbyt duży skrzep w żylaku trzeba usunąć co często prowadzi do braku efektu i konieczności powtórzenia zabiegu. Bezpośrednio po zabiegu założyć pończochy uciskowe, dzięki czemu efekt będzie lepszy a ryzyko powikłań mniejsze 7.

Przed podaniem środka obliterującego należy się upewnić, że pacjent nie jest uczulony na stosowany lek.

 

 

 

  1. Dambowy K. Wiedza pacjentów na temat choroby żylakowej kończyn dolnych. Puls Uczelni 2012, 6, 2: 11-14.
  2. Spideni L., Broz P., Engelberger R.P. i in. Clinical and duplex ultrasound evaluation of lower extremities varicose veins – a practical guideline. Vasa 2017, 46, 325–336. doi: 10.1024/0301-1526/a000635.
  3. Piazza G. Varicose Veins. Circulation. 2014;130:582-587.
  4. Mlosek R.K., Malinowska S. Powikłania po zabiegach zamykania poszerzonych naczyń krwionośnych. Kosmetologia estetyczna. 2016, 4;5.
  5. Mlosek R.K., Malinowska S. Powikłania po zabiegach zamykania poszerzonych naczyń krwionośnych. Kosmetologia estetyczna. 2016, 4;5.
  6. Lin F., Zhang S., Sun Y. i in. The Management of Varicose Veins. Int Surg. 2015 Jan; 100(1): 185–189. doi: 10.9738/INTSURG-D-14-00084.1
  7. Lin F., Zhang S., Sun Y. i in. The Management of Varicose Veins. Int Surg. 2015 Jan; 100(1): 185–189. doi: 10.9738/INTSURG-D-14-00084.1