Herbata, obok wody, jest najczęściej spożywanym napojem w wielu krajach. Najpopularniejszą herbatą na świecie jest herbata czarna. Z biegiem lat jej zielona siostra, kojarzona głównie z krajami Azji wschodniej, zyskuje coraz większą popularność w Europie i USA. Herbata zielona w przeciwieństwie do czarnej powstaje z liści nie poddanych fermentacji 1. Zieloną herbatę warto pić nie tylko ze względu na jej smak, ale także na działanie przeciwnadciśnieniowe, przeciwmiażdżycowe, chemoprewencyjne, przeciwzapalne, neuroochronne, antybakteryjne, antywirusowe 2.

Skład zielonej herbaty

Dzięki licznym badaniom, obecnie dobrze znamy skład zielonej herbaty, która zawiera ok. 4 tys. biologicznie aktywnych związków, z czego ok. 1/3 to polifenole, które są silnymi antyoksydantami (redukują wolne rodniki w organizmie) 2. Większość z nich to katechiny, którym zielona herbata, w głównej mierze zawdzięcza swoje prozdrowotne właściwości. I to właśnie ten rodzaj herbaty jest najlepszym źródłem katechin w naszej diecie [1]. Główną katechiną, którą znajdziemy w zielonej herbacie jest galusan epigalokatechiny (EGCG) i stanowi aż 10% jej całkowitej suchej masy 4.

Poza katechinami w zielonej herbacie znajdziemy również flawonole 2. Do najważniejszych z nich można zaliczyć: kwercetynę, kemferol i rutynę 1.

Herbata zawiera również kwasy fenolowe, głównie kawowy i galusowy, jest także źródłem metyloksantyn: kofeiny, teofiliny i teobrominy. Warto zaznaczyć, że herbata zawiera ok. 2/3 mniej kofeiny niż kawa. Głównym składnikiem odpowiedzialnym za egzotyczny smak zielonej herbaty, obecnym jedynie w liściach tej rośliny, jest aminokwas teanina 1.

Wpływ na układ sercowo-naczyniowy

Regularne picie zielonej herbaty wspomaga obniżanie ciśnienia tętniczego, głównie dzięki zawartym w niej EGCG, który hamuje agregację płytek krwi (zapobiegając tym samym zwężaniu światła naczyń krwionośnych). Dodatkowo dzięki aktywność EGCG rozszerzają się naczynia krwionośne dzięki zwiększonej produkcji NO 8.

EGCG zapobiega nie tylko rozwojowi nadciśnienia tętniczego, ale także potencjalnie redukuje ryzyko miażdżycy i chorób z niej wynikających 9. EGCG i inne katechiny zawarte z zielonej herbacie zmniejszają utlenianie frakcji LDL, hamują proliferację komórek mięśni gładkich naczyń. Oprócz tego katechiny zielonej herbaty eliminują zaburzenia śródbłonka, nawet u palaczy papierosów 1.

Działanie przeciwmiażdżycowe posiadają także inne polifenole zielonej herbaty, które zapobiegają tworzeniu się reaktywnych form tlenu, działają antyagregacyjnie i zapobiegają ultenianiu lipopreotein (głównie frakcji LDL) i odkładaniu się produktów utleniania LDL w naczyniach krwionośnych 8.

Dodatkowo polifenole zawarte w zielonej herbacie uszczelniają naczynia krwionośne, rozluźniają mięśnie gładkie naczyń krwionośnych oraz zapobiegają opuchliznom, wybroczynom i krwawieniom.

Wyniki licznych, niezależnych badań potwierdzają ochronne działanie zielonej herbaty na układ krążenia. Wiele grup naukowców wykazało, że regularne picie zielonej herbaty obniża ryzyko wystąpienia choroby wieńcowej, zapobiega zawałowi serca, zmniejsza prawdopodobieństwo wystąpienia miażdżycy, nadciśnienia tętniczego oraz choroby wieńcowej.

Pomimo, że zielona herbata wykazuje wiele właściwości prozdrowotnych spożywanie jej w nadmiarze może zaszkodzić naszemu zdrowiu, zamiast mu pomóc. Dlatego, choć zaleca się jej picie nie powinno się przesadzać z ilością 2.

 

 

 

  1. Maciążek-Jurczyk M. i in. Prevention action of green tea in coronary artery disease. Postępy Fitoterapii. 2011, 1; 58-64
  2. Chacko S.M. i in. Beneficial effects of green tea: A literature review. Chinese Medicine 2010, 5, 13
  3. Chacko S.M. i in. Beneficial effects of green tea: A literature review. Chinese Medicine 2010, 5, 13
  4. Stangl V. i in. Molecular targets of tea polyphenols in the cardiovascular system. Cardiovasc Res 2007; 73:348-58
  5. Chacko S.M. i in. Beneficial effects of green tea: A literature review. Chinese Medicine 2010, 5, 13
  6. Maciążek-Jurczyk M. i in. Prevention action of green tea in coronary artery disease. Postępy Fitoterapii. 2011, 1; 58-64
  7. Maciążek-Jurczyk M. i in. Prevention action of green tea in coronary artery disease. Postępy Fitoterapii. 2011, 1; 58-64
  8. Turek I.A. i in. Zielona herbata jako czynnik protekcyjne w profilaktyce i leczeniu wybranych chorób serca i naczyń. Kardiologia Polska. 2012; 70, 8; 848–852
  9. Naito Y. i in. Green Tea and Heart Health. Journal of Cardiovascular Pharmacology. 2009, 54, 5; 385-390. doi: 10.1097/FJC.0b013e3181b6e7a1
  10. Maciążek-Jurczyk M. i in. Prevention action of green tea in coronary artery disease. Postępy Fitoterapii. 2011, 1; 58-64
  11. Turek I.A. i in. Zielona herbata jako czynnik protekcyjne w profilaktyce i leczeniu wybranych chorób serca i naczyń. Kardiologia Polska. 2012; 70, 8; 848–852
  12. Chacko S.M. i in. Beneficial effects of green tea: A literature review. Chinese Medicine 2010, 5, 13