Kawa jest jednym z popularniejszych napoi spożywanych na świecie. Najwięcej kawy produkuje się w Brazylii, gdzie wytwarza się ok 3 ton rocznie. Innymi istotnymi producentami kawy są: Wietnam, Indonezja, Kolumbia, Etiopia, Indie i Meksyk 1.

Na całym świecie ludzie wypijają średnio ponad 3 miliardy filiżanek kawy, w Polsce konsumpcja kawy jest oceniana na 1-1,5 filiżanki dziennie, co daje ok 2-3 kg rocznie (na jednego mieszkańca) 2.

Co znajdziemy w kawie?

Kawa jest napojem niezwykle bogatym w różne bioaktywne składniki. Znajdziemy w niej między innymi: metyloksantynę, aminokwasy, minerały (potas, magnez), polifenole i oczywiście kofeinę.

Wśród istotniejszych polifenoli znajdujących się w kawie należy wymienić kwas chlorogenowy i pochodne kwasu hydroksycynamonwego (kawowy i ferulowy) 3. Dzięki polifenolom, jedna filiżanka kawy zawiera więcej antyoksydantów (związków hamujących proces utleniania w komórkach) niż szklanka soku grejpfrutowego, malin, borówek amerykańskich czy pomarańczy 2.

W krajach, w których pije się głównie kawę, napój ten jest istotnym źródłem polifenoli w diecie 3.

Kofeina, którą znajdziemy w kawie wbrew pozorom nie jest groźną dla zdrowia substancją, wręcz przeciwnie, wykazuje ona szerokie działanie lecznicze. Stosuje się ją między innymi w preparatach przeciwbólowych, przeciwmigrenowych 2.

Wpływ kawy na zdrowie kardiologiczne

Wpływ kawy na układ sercowo- naczyniowy od lat wzbudza wiele kontrowersji. Z jednej strony kofeina usztywnia naczynia w wyniku czego podnosi się ciśnienie skurczowe i rozkurczowe. Z drugiej strony stwierdzono, że regularne spożywanie kawy nie zwiększa ryzyka wystąpienia nadciśnienia tętniczego. W przeciwieństwie do częstego picia napojów typu cola- tu ryzyko nadciśnienia znacząco rośnie 7.

Dodatkowo regularne spożywanie kawy w niewielkich ilościach minimalizuje szansę na wystąpienie choroby niedokrwiennej serca (ChNS). Warto jednak zaznaczyć, iż nadmierne spożycie kawy (ponad 10 filiżanek dziennie) prowadzi do zwiększonego ryzyka wystąpienia ChNS 7.

Niektóre badania wykazały, że spożywanie kawy wiąże się z niższym ryzykiem śmierci w wyniki chorób sercowo naczyniowych oraz udaru mózgu 910.

Kawa może również wpływać również na poziom cholesterolu w krwi, nieznacznie go podnosząc, jednak wykazano, że wzrost poziomu cholesterolu powoduje picie kawy niefiltrowanej. Gdy filtrujemy kawę pozbywamy się z niej diterpenów będących odpowiedzialnych za podnoszenie poziomu cholesterolu w surowicy krwi 11.

 

Kawa a ciąża 7

Kofeina zawarta w kawie z łatwością przenika przez barierę łożyskową. Podanie ciężarnej kobiecie kofeiny skutkuje u płodu wzrostem częstości tętna oraz zmianą szybkości spontanicznych skurczów serca. Dodatkowo stwierdzono także zmniejszony przepływ krwi przez łożysko.

Natomiast metyloksantyna, którą również znajdziemy w kawie, w dużych dawkach zaburza rozwój potomstwa. Powoduje wewnątrzmaciczne zahamowanie wzrostu płodu i zaburzenie mineralizacji szkieletu. Działa także chrono- i inotropowo dodatnio, prowadząc do tachykardii i skurczów dodatkowych.

 

Podsumowując, regularne spożywanie kawy w rozsądnej ilości nie szkodzi naszemu układowi krwionośnemu. Wręcz przeciwnie, działa ochronnie na układ sercowo-naczyniowy 11. Ale ciężarne kobiety powinny jej unikać, gdyż negatywnie wpływa na rozwój płodu 7.

 

  1. International Coffee Organization: http://www.ico.org/trade_statistics.asp?section=Statistics
  2. Zdrojewicz Z. i in. Czy picie kawy jest zdrowe? Med Rodz 2016; 19(3): 138-145
  3. Tresserra-Rimbau A. i in. Coffee Polyphenols and High Cardiovascular Risk Parameters. 2015 Coffee in Health and Disease Prevention, 387-394. doi: 10.1016/B978-0-12-409517-5.00042-5
  4. Zdrojewicz Z. i in. Czy picie kawy jest zdrowe? Med Rodz 2016; 19(3): 138-145
  5. Tresserra-Rimbau A. i in. Coffee Polyphenols and High Cardiovascular Risk Parameters. 2015 Coffee in Health and Disease Prevention, 387-394. doi: 10.1016/B978-0-12-409517-5.00042-5
  6. Zdrojewicz Z. i in. Czy picie kawy jest zdrowe? Med Rodz 2016; 19(3): 138-145
  7. Dworzański W. i in. Kawa i kofeina — wrogowie czy sprzymierzeńcy kardiologa? Kardiologia Polska 2011; 69, 2: 173–176
  8. Dworzański W. i in. Kawa i kofeina — wrogowie czy sprzymierzeńcy kardiologa? Kardiologia Polska 2011; 69, 2: 173–176
  9. Choi Y. i in. Coffee consumption and coronary artery calcium in young and middle-aged asymptomatic adults. Heart 2015;101:686–691.
  10. Poole R. i in. Coffee consumption and health: umbrella review of meta-analyses of multiple health outcomes. the bmj | BMJ 2017;359:j5024 | doi: 10.1136/bmj.j5024
  11. Chrysant S. G. Coffee Consumption and Cardiovascular Health American Journal of Cardiology 2015, 116, 5; 818–821 http://dx.doi.org/10.1016/j.amjcard.2015.05.057
  12. Dworzański W. i in. Kawa i kofeina — wrogowie czy sprzymierzeńcy kardiologa? Kardiologia Polska 2011; 69, 2: 173–176
  13. Chrysant S. G. Coffee Consumption and Cardiovascular Health American Journal of Cardiology 2015, 116, 5; 818–821 http://dx.doi.org/10.1016/j.amjcard.2015.05.057
  14. Dworzański W. i in. Kawa i kofeina — wrogowie czy sprzymierzeńcy kardiologa? Kardiologia Polska 2011; 69, 2: 173–176