Głóg (Crataegus sp.) jest rośliną należącą do rodziny Rosaceae. Wyróżniamy ponad tysiąc krzewów lub niewysokich drzew z tego gatunku, które rosną w Europie, Azji i Ameryce Północnej. W Polsce możemy spotkać głównie trzy gatunki głogu:

  • głóg jednoszyjkowy (C.monogyna)
  • głóg dwuszyjkowy (C. laevigata)
  • głóg pośredni (C. media)

 

Stosowanie głogu 1

Głóg jest od dawna stosowany w medycynie ludowej i chińskiej. Jego lecznicze właściwości są wykorzystywane w leczeniu między innymi biegunek, bezsenności, chorób układu pokarmowego i sercowo-naczyniowego. Działa przeciwskurczowo u osób cierpiących na astmę. Poleca się go także w przypadku hiperlipidemii.

Owoce i kwiaty głogu są uznawane za surowce zielarskie i zamieszczone są w farmakopeach wielu krajów.

 

Co znajdziemy w głogu?

Owoce i kwiaty głogu są bogate w aktywne biologiczne związki, z których wynikają ich prozdrowotne właściwości. Należą do nich głównie polifenole, które są silnymi antyoksydantami. Wśród polifenoli zawartych w głogu warto wymienić: kwas chlorogenowy, kwercytynę, rutynę 2. W głogu znajdziemy także cholinę (witaminę B4), acetylocholinę oraz kwas askorbinowy (witaminę C) oraz wiele innych związków 3.

 

Działanie kardioprotekcyjne głogu

Badania nad wpływem głogu na układ krążenia potwierdzają jego korzystne działanie na funkcjonowanie układu sercowo naczyniowego.

Doświadczenia przeprowadzone na zwierzętach wykazały, że ekstrakty z głogu przyczyniają się do obniżenia stężenia frakcji cholesterulu LDL oraz triglicerydów jednocześnie zwiększając stężenie HDL 4 5. Prawdopodobnie jest to wynik obniżenia poziomu aktywności enzymu acylotransferazy acylo-CoA:cholesterolowej przez co cholesterol wchłania się w mniejszym stopniu 6. Dodatkowo jego biosynteza również jest hamowana przez niższą aktywność reduktazy 3-hydroksy-3-metyloglutarylo-koenzymu (reduktaza HMG-CoA) 7.

Dodatkowo wykazano, że spożycie ekstraktów z głogu wpływa na obniżenie ciśnienia skurczowego krwi u chorych na cukrzycę, a u osób z nadciśnieniem tętniczym także rozkurczowego krwi 8.

Głóg wykazuje także działanie antyagregacyjne dzięki czemu zapobiega powstawaniu patologicznych zmian w naczyniach krwionośnych, które są czynnikiem ryzyka np. udaru mózgu. Wpływa również na rozszerzenie naczyń krwionośnych i zmniejszenie napięcia w ścianie zarówno normalnej, jak i miażdżycowej aorty 9.

 

Czy stosowanie głogu jest bezpieczne?

 Głóg jest uważany za stosunkowo bezpieczne zioło, wolne od poważnych działań niepożądanych Wykazano, że stosowanie głogu jest bezpieczne przez okres do 24 miesięcy 10.

Jednak głóg może powodować łagodną wysypkę, ból i zawroty głowy, pocenie się, kołatanie serca, senność, pobudzenie  oraz objawy żołądkowo-jelitowe.

Dodatkowo głóg może wchodzić w interakcje z lekami rozszerzającymi naczynia krwionośne i może nasilać lub hamować działanie leków stosowanych w niewydolności serca, nadciśnieniu, dusznicy bolesnej i zaburzeniach rytmu serca 11.

 

  1. Kulczyński B. i in. Potencjał prozdrowotny owoców i kwiatów głogu. Probl Hig Epidemiol 2016, 97(1): 24-28.
  2. Kulczyński B. i in. Potencjał prozdrowotny owoców i kwiatów głogu. Probl Hig Epidemiol 2016, 97(1): 24-28.
  3. Król D. Głóg (Crataegus monogyna (L.), Crataegus oxyacantha (L.)) – cenną rośliną leczniczą. Postępy Fitoterapii 2/2011.
  4. Kuo D.H. i in. Effect of shanzha, a Chinese herbal product, on obesity and dyslipidemia in hamsters receiving high-fat diet. J Ethnopharmacol 2009, 124(3): 544-550.
  5. Ye X.L. i in. Synergetic effect and structure-activity relationship of 3-hydroxy-3-methylglutaryl coenzyme A reductase inhibitors from Crataegus pinnatifida Bge. J Agric Food Chem 2010, 58(5): 3132-3138.
  6. Zhang Z. i in. Hawthorn fruit is hypolipidemic in rabbits fed a high cholesterol diet. J Nutr 2002, 132(1): 5-10.
  7. Ye X.L. i in. Synergetic effect and structure-activity relationship of 3-hydroxy-3-methylglutaryl coenzyme A reductase inhibitors from Crataegus pinnatifida Bge. J Agric Food Chem 2010, 58(5): 3132-3138.
  8. Kulczyński B. i in. Potencjał prozdrowotny owoców i kwiatów głogu. Probl Hig Epidemiol 2016, 97(1): 24-28.
  9. Cloud A.M.E. i in. The effect of hawthorn (Crataegus spp.) on blood pressure: A systematicReview. 2017 Journal Pre-Proof doi.org/10.1016/j.aimed.2019.09.002
  10. Cloud A.M.E. i in. The effect of hawthorn (Crataegus spp.) on blood pressure: A systematicReview. 2017 Journal Pre-Proof doi.org/10.1016/j.aimed.2019.09.002
  11. Rigelsky J.M. i in. Hawthorn: Pharmacology and therapeutic uses. American Journal of Health-System Pharmacy. 2002, 59;5: 417-422.