Pokrzywa zwyczajna (Urtica dioica) należy do rodziny pokrzywowatych i jest ruderalnym chwastem. Ta wieloletnia, rozłogowa roślina jest znana także jako żagajka, pokrzywa wielka, parząca, dwupienna.

Pokrzywa jest rośliną łatwo przystosowującą się do życia w środowisku zmienianym przez człowieka. Często znajdziemy ją na polanach, pastwiskach, w zaroślach, lasach liściastych, przy rzekach. Lubi glebę bogatą w azot i fosforany.

W formie dzikiej rośnie w Europie, Azji, Ameryce i Afryce Północnej. W Polsce występuje powszechnie i bardzo łatwo można ją znaleźć 1.

Skład pokrzywy 1

Pokrzywa jest źródłem wielu substancji aktywnych biologicznie, dzięki czemu od setek lat docenia się jej lecznicze właściwości. Do celów leczniczych wykorzystuje się liście (tylko te zebrane przed kwitnieniem), korzenie (zbierane wczesną wiosną lub jesienią) oraz całe ziele.

Ziele pokrzywy zwyczajnej jest bogate w witaminę C i B5, karotenoidy, flawonoidy takie jak: kwercytyna, rutyna, glikozydy. Dodatkowo znajdziemy w nim także kwasy tłuszczowe (linolowy i linolenowy), taniny oraz wiele kwasów organicznych (np., kawowy, foliowy, bursztynowy).

W pokrzywie znajdziemy również wiele pierwiastków istotnych dla prawidłowego funkcjonowania naszego organizmu, m.in.: mangan, żelazo, magnez, cynk wapń.

Właściwości prozdrowotne

Pokrzywa wykazuje bardzo wiele właściwości mogących mieć zastosowanie w medycynie.

Pokrzywa ma istotne znaczenie w profilaktyce i leczeniu chorób sercowo naczyniowych. Zarówno u osób zdrowych jak i chorujących na cukrzyce, wykazano korzystny wpływ pokrzywy na niektóre czynniki ryzyka sercowo-naczyniowego. Flawonoidy w niej zawarte hamują agregacje płytek indukowaną trombiną, adrenaliną, kolagenem i difosforanem adenozyny 3. Stosowanie pokrzywy może również łagodzić anemię i poprawiać mechanizmy obronne organizmu 4. Preparaty z pokrzywy obniżają poziom glukozy, lipidów oraz cholesterolu we krwi. A wyciąg z tej rośliny wpływa na zwiększone wydzielanie insuliny 5.

Ekstrakt z pokrzywy może być stosowany jako naturalny środek antybakteryjny. Wyniki przeprowadzonych badań potwierdzają przeciwbakteryjne działanie ekstraktu wobec lekoopornego prątka gruźlicy 6 oraz gronkowca złocistego 7.

Pokrzywę bardzo często stosuje się w leczeniu chorób alergicznych, dzięki zawartych w niej pochodnych tyrozyny działających przeciwhistaminowo 8.

Ponadto pokrzywa wykazuje działanie przeciwbólowe (dotyczy również bólów reumatycznych), przeciwzapalne, moczopędne, ochronne (ogranicza zmiany histopatologiczne) i antynowotworowe 1.

Stosowanie pokrzywy

Nawet długoterminowe stosowanie pokrzywy nie jest niebezpieczne dla naszego zdrowia. Ze względu na wiele prozdrowotnych właściwości warto zastanowić się nad wprowadzeniem do swojej diety herbaty z pokrzywy. Systematyczne picie naparu z tego ziela na pewno dobrze wpłynie na funkcjonowanie naszego organizmu.

 

Literatura

  1. Jakubczyk K. i in. Pokrzywa zwyczajna (Urtica dioica L.) – charakterystyka botaniczna, biochemiczna i właściwości prozdrowotne. Pom J Life Sci. 2015, 61, 2, 191–198
  2. El Haouari i in. Inhibition of rat platelet aggregation by Urtica dioica leaves extracts. Phytother Res. 2006, 20, 568–572.
  3. Meral I. i in. Effects of L. and L. on selected mineral status and hematological values in CCl4 -treated rats. Biol Trace Elem Res. 2003, 96 (1 -3), 263–270.
  4. Testai L. i in. Cardiovascular eff ects of Urtica dioica L. (Urticaceae) roots extracts: in vitro and in vivo pharmacological studies. J Ethnopharmacol. 2002, 81 (1), 105–109.
  5. Salehzadeh A. i in. Antimicrobial activity of methanolic extracts of Sambucus ebulus and Urtica dioica against clinical isolates of methicillin resistant Staphylococcus aureus. Afr J Tradit Complement Altern Med. 2014, 11 (5), 38–40.
  6. Singh R. i in. Anti- mycobacterial screening of five Indian medicinal plants and partial purification of active extracts of Cassia sophera and Urtica dioica. Asian Pac J Trop Med. 2013, 6 (5), 366–371.
  7. Roschek Jr B. i in. Nettle extract (Urtica dioica) affects key receptors and enzymes associated with allergic rhinitis. Phytother Res. 2009, 23 (7), 920–926.

 

 

  1. Jakubczyk K. i in. Pokrzywa zwyczajna (Urtica dioica L.) – charakterystyka botaniczna, biochemiczna i właściwości prozdrowotne. Pom J Life Sci. 2015, 61, 2, 191–198.
  2. Jakubczyk K. i in. Pokrzywa zwyczajna (Urtica dioica L.) – charakterystyka botaniczna, biochemiczna i właściwości prozdrowotne. Pom J Life Sci. 2015, 61, 2, 191–198.
  3. El Haouari i in. Inhibition of rat platelet aggregation by Urtica dioica leaves extracts. Phytother Res. 2006, 20, 568–572.
  4. Meral I. i in. Effects of L. and L. on selected mineral status and hematological values in CCl4 -treated rats. Biol Trace Elem Res. 2003, 96 (1 -3), 263–270.
  5. Testai L. i in. Cardiovascular eff ects of Urtica dioica L. (Urticaceae) roots extracts: in vitro and in vivo pharmacological studies. J Ethnopharmacol. 2002, 81 (1), 105–109.
  6. Singh R. i in. Anti- mycobacterial screening of five Indian medicinal plants and partial purification of active extracts of Cassia sophera and Urtica dioica. Asian Pac J Trop Med. 2013, 6 (5), 366–371.
  7. Salehzadeh A. i in. Antimicrobial activity of methanolic extracts of Sambucus ebulus and Urtica dioica against clinical isolates of methicillin resistant Staphylococcus aureus. Afr J Tradit Complement Altern Med. 2014, 11 (5), 38–40.
  8. Roschek Jr B. i in. Nettle extract (Urtica dioica) affects key receptors and enzymes associated with allergic rhinitis. Phytother Res. 2009, 23 (7), 920–926.
  9. Jakubczyk K. i in. Pokrzywa zwyczajna (Urtica dioica L.) – charakterystyka botaniczna, biochemiczna i właściwości prozdrowotne. Pom J Life Sci. 2015, 61, 2, 191–198.