Nadciśnienie tętnicze jest chorobą przewlekłą, w gabinetach lekarskich z każdym rokiem diagnozuje się coraz więcej pacjentów z nieprawidłowo wysokim ciśnieniem krwi. W 2002 nadciśnienie stwierdzono u u 29% Polaków, a w 2014 aż u 46%. Przewlekłe nadciśnienie jest jednym z ważniejszych czynników ryzyka rozwoju chorób sercowo-naczyniowych 1.

Rodzaje nadciśnienia tętniczego

Prawidłowe wartości ciśnienia tętniczego to: ciśnienie tętnicze skurczowe < 140 mmHg i rozkurczowe < 90 mmHg. Gdy nasze ciśnienie tętnicze przekracza te wartości mówmy o nadciśnieniu tętniczym. Za optymalną wartość ciśnienia tętniczego uważa się odpowiednio: dla skurczowego < 120 mmHg, a dla rozkurczowego < 80 mmHg 2.

W zależności od wysokości ciśnienia wyróżniamy trzy stopnie zaawansowania nadciśnienia tętniczego 3:

  • stopień I – łagodne: skurczowe 140-159 mmHg, ––rozkurczowe 90-99 mmHg,
  • stopień II – umiarkowane: skurczowe 160-179 ––mmHg, rozkurczowe 100-109 mmHg,
  • stopień III – ciężkie: skurczowe powyżej ––180 mmHg, rozkurczowe powyżej 110 mmHg.

Nadciśnienie tętnicze może mieć dwojaki charakter: pierwotny lub wtórny. W przypadku pierwszym przypadku (częściej występującego) jego przyczyna jest nieznana. A gdy znamy przyczynę i etiologię nadciśnienia wówczas mówimy o nadciśnieniu wtórnym.

Czynniki sprzyjające nadciśnieniu tętniczemu 4,5

Rozwój nadciśnienia tętniczego zależy od wielu czynników. Duży wpływ mają czynniki genetyczne, warunki środowiskowe, stres, wiek (im jesteśmy starsi tym ryzyko nadciśnienia jest większe), otyłość, styl życia i nawyki żywieniowe.

Nieprawidłowa dieta, siedzący tryb życia, palenie papierosów, częste picie alkoholu sprzyja wysokiemu ciśnieniu krwi.

Na nieprawidłową dietę sprzyjającą nadciśnieniu składa się:

  • spożywanie zbyt dużej ilości jedzenia,
  •  nadużywanie cukru oraz nasyconych kwasów tłuszczowych,
  •  zbyt wysokie stężenie sodu względem potasu
  •  niedobory wapnia, magnezu i witaminy C.

 

Wśród czynników środowiskowych mogących mieć znaczenie w rozwoju nadciśnienia tętniczego warto wymienić przewlekły hałas oraz zanieczyszczone powietrze.

Stałe narażenie na hałas, który oddziałuje również na inne układy naszego organizmy po za słuchem, może przyczyniać się do wzrostu ciśnienia krwi. Wiele przeprowadzonych badań wykazało, że osoby mieszkające blisko lotnisk cierpią na niewielkie (ale jednak) zaburzenia ciśnienia krwi 6,7,8.

Także smog, o którym ostatnio jest bardzo głośno, negatywnie wpływa na funkcjonowanie układu-sercowo-naczyniowego. Udowodniono, że wzrost rocznych, średnich stężeń pyłu PM2,5 powodował wzrost ciśnienia skurczowego średnio o 1,7 mmHg, a rozkurczowego o 0,8 mmHg. Również sadza emitowana przez silniki Diesla- wyższa emisja sadzy powoduje wzrost ciśnienia skurczowego i rozkurczowego 9.

Nadciśnienie tętnicze może być również spowodowane przez niektóre leki, zwężenie światła aorty oraz choroby

  • nerek
  • nadczynność tarczycy
  • układu nerwowego (zespół Guillana i Barryego)
  • guz chromochłonny
  • zespół Cushinga
  • zespół Conna

 

Objawy nadciśnienia krwi

Charakterystycznymi objawami wysokie ciśnienia krwi są bóle głowy w okolicy potylicy, krwawienia z nosa, zaburzenia snu oraz pogorszenie widzenia. Chorzy skarżą się również na zmęczenie oraz gorzej znoszą wysiłek fizyczny 10.

Możliwe konsekwencje zdrowotne

Późno wykryte i nieleczone nadciśnienie tętnicze może prowadzić do bardzo poważnych konsekwencji zdrowotnych. U takich pacjentów może dojść do: przerostu lewej komory serca, retinopatii, niewydolności nerek, zawału serca i udaru mózgu. Rośnie także ryzyko zachorowania na chorobę wieńcową 11.

Leczenie nadciśnienia tętniczego

Leczenie nadciśnienia tętniczego polega głównie na zmianie stylu życia. Bardzo ważne jest wprowadzenie zdrowej, urozmaiconej diety regularna aktywność fizyczna i rezygnacja z używek takich jak papierosy i alkohol. Ograniczenie kawy może pomóc ale badania wykazują, że spożywanie kofeiny nie jest ściśle powiązanie z nadciśnieniem tętniczym. Dodatkowo w ramach uzupełnienia można wprowadzić leczenie farmakologiczne, jeśli lekarz zaleci takie postępowanie 12.

 

 

 

 

  1. Mroczek A. i in. Nadciśnienie tętnicze – Epidemiologia i Etiologia. Nauki Przyrodnicze i Medyczne:Żywienie, sport oraz zdrowie. 2018 str. 143-151.
  2. Januszewicz A. i in. Nadciśnienie tętnicze. W: Gajewski P (red.). Interna Szczeklika. Kraków 2017; 425-48.
  3. Torkos S. The Canadian encyclopedia of natural medicine. Canada 2008; 270-7.
  4. Gajda E. Fitoterapia i dieta w zapobieganiu i leczeniu nadciśnienia tętniczego. Post Fitoter 2019; 20(1): 73-80.
  5. Mroczek A. i in. Nadciśnienie tętnicze – Epidemiologia i Etiologia. Nauki Przyrodnicze i Medyczne:Żywienie, sport oraz zdrowie. 2018 str. 143-151.
  6. Passchier-Vermeer WA. i in. Noise exposure and public health. Environmental Health Perspectives.2000,108;123-131.
  7. van Kempen EEMM. I in. The association between noise exposure and blood pressure and ischemic heart disease: A meta-analysis. Environmental Health Perspectives. 2002, 110;307-317.
  8. Jarup L. i in. Hypertension and exposure to noise near airports: The HYENA study. Environmental Health Perspectives. 2008, 116;329-333.
  9. Basner M. i in. Auditory and non-auditory effects of noise on health. The Lancet. 2014, 383; 1325-1332.
  10. Mroczek A. i in. Nadciśnienie tętnicze – Epidemiologia i Etiologia. Nauki Przyrodnicze i Medyczne:Żywienie, sport oraz zdrowie. 2018 str. 143-151.
  11. Mroczek A. i in. Nadciśnienie tętnicze – Epidemiologia i Etiologia. Nauki Przyrodnicze i Medyczne:Żywienie, sport oraz zdrowie. 2018 str. 143-151.
  12. Mroczek A. i in. Nadciśnienie tętnicze – Epidemiologia i Etiologia. Nauki Przyrodnicze i Medyczne:Żywienie, sport oraz zdrowie. 2018 str. 143-151.